Με τη βαθιά πεποίθηση ότι η “Αληθινή απολογία του Σωκράτη” του Κώστα Βάρναλη είναι ένα από τα σημαντικότερα έργα της νεοελληνικής λογοτεχνίας (1η έκδοση 1931), παραθέτουμε ορισμένα αποσπάσματα ως κίνητρο για να διαβάσει κάποιος ολόκληρο το έργο.
Η αληθινή απολογία του Σωκράτη μπορούμε να πούμε ότι αποτελεί την πιο χαρούμενη καταδίκη κάθε ταξικού καθεστώτος, όπου μέσα από ένα παιχνίδι διαλεκτικής ο Βάρναλης αποτυπώνει τη δημιουργική αφομοίωση του μαρξισμού και της επαναστατικής προοπτικής και ξεδιπλώνει σε όλη της την έκταση τη σάτιρά του. Στο στόχαστρό του η κυρίαρχη ιδεολογία, όπως αυτή εκφράζεται στην πολιτική, στην κοινωνία, στη θρησκεία και στη φιλοσοφία. Μια ανελέητη σάτιρα – κριτική του αστικού καθεστώς, των κούφιων αξιών, θεσμών και νόμων… Χτυπάει ανελέητα την κυρίαρχη ιδεολογία, τις κούφιες αξίες, τους θεσμούς και νόμους όχι μόνο της δουλοχτητικής κοινωνίας του τότε αλλά και του σαπισμένου αστικού κόσμου της κοινωνικής αδικίας και εκμετάλλευσης του σήμερα. Συγχρόνως, αναδεικνύει τη διαφορετικότητα και ανωτερότητα της κοινωνίας του αύριο, αυτής που θα κτιστεί με την πάλη των μαχόμενων ανθρώπων μετά το γκρέμισμα όλων των σκοταδιστικών καθεστώτων και των ξεπερασμένων ιστορικά τάξεων. Στόχος, ο μόνιμος και παντοτινός στόχος της ανθρωπότητας, η ελευθερία και η ευτυχία του ανθρώπου.
