Ο πόλεμος μαύρης προπαγάνδας μεταξύ Ισραήλ-Ιράν

Να πως τα «ανεξάρτητα» και «ελεύθερα» μέσα ενημέρωσης σε πολλές χώρες, με πρώτα και καλύτερα τα κρατικά ΜΜΕ μας ενημερώνουν «αντικειμενικά» για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, το αιματοκύλισμα του παλαιστινιακού λαού στη Γάζα και τους βομβαρδισμούς μεταξύ Ισραήλ και Ιράκ και αυτό τον πόλεμο μαύρης προπαγάνδας που έχει εξαπολυθεί, παράλληλα με τους πυραύλους, τις βόμβες και τα drones.

Το New Deal των μέσων ενημέρωσης

Του Γιάννη – Ορέστη Παπαδημητρίου
Ήταν μια στιγμή που καταμεσής των μαχών του μνημονίου μάλλον πέρασε απαρατήρητη για τους περισσότερους θεατές. Σε ένα πάνελ του «Ενικού» με τον Νίκο Χατζηνικολάου, ο τότε πρόεδρος του τμήματος Επικοινωνίας και Μέσων Ενημέρωσης του Πανεπιστημίου Αθηνών και μετέπειτα μέλος του ΕΣΡ, Γιώργος Πλειός, διαφοροποιήθηκε για λίγο από τη συνήθη εξέταση της ευθύνης των μέσων στην παραγωγή συναίνεσης για τις πολιτικές που παρήγαγαν και αναπαρήγαγαν τη χρεοκοπία, προκειμένου να συγκεντρωθεί σε κάτι που σπάνια συζητούσε κανείς: την οργανική, οικονομική συμμετοχή τους στην έλευση της κρίσης.
Ο Γιώργος Πλειός αναφέρθηκε σε στοιχεία που μέχρι σήμερα, έξι πυκνά χρόνια αργότερα, μάλλον ελάχιστοι γνωρίζουν. Όπως ότι από το 2010 ως το 2011, καταμεσής ενός στραγγαλισμένου για τους πολλούς τραπεζικού δανεισμού, οι οφειλές των μέσων ενημέρωσης σε τραπεζικά δάνεια σχεδόν διπλασιάστηκαν, φτάνοντας τα 3,2 δισ. ευρώ.

Και το νερό το κρύσταλλο θα ρέει απ’ τις οθόνες…

Όπως συμβαίνει με οποιαδήποτε μορφή κεφαλαίου, έτσι και το μιντιακό κεφάλαιο κατά τις τελευταίες δεκαετίες τείνει να υπερσυσσωρεύεται στα χέρια όλο και λιγότερων ιδιοκτητών[1]. Η διαδικασία αυτή δεν συντελείται μόνο ποσοτικά, με εξαγορές μικρότερων συγκροτημάτων από κολοσσούς αλλά και ποιοτικά, μέσω της θεσμικής και οικονομικής στήριξης των εκάστοτε συστημάτων εξουσίας προς φιλικά προς αυτά διακείμενα συγκροτήματα ενημέρωσης και ψυχαγωγίας.
Η παγκόσμια αυτή πραγματικότητα αναδύεται με διάφορες εκφάνσεις, αναλόγως και των συγκεκριμένων χαρακτηριστικών κάθε πολιτικού συστήματος. Τα πρωτεία βεβαίως ανήκουν σε φασίζοντες ή απροκάλυπτα φασίστες ηγέτες που έχουν μετατρέψει τις δημοκρατίες τους σε προθαλάμους δικτατοριών. Δεν ξαφνιάζει π.χ. ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Όρμπαν ο οποίος δίνει το 80% της κρατικής διαφήμισης σε άσημα, «πουθενάδικα» και διόλου δημοφιλή websites, μόνο και μόνο γιατί στηρίζουν τον αυταρχισμό του[2]. Πριν από δύο χρόνια, ο πρόεδρος της Βραζιλίας Μπολσονάρο ανακοίνωσε το πάγωμα των κρατικών διαφημίσεων σε ΜΜΕ που «λένε ψέματα»[3]. Βεβαίως, όταν τα οικονομικά μέτρα δεν αποφέρουν τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα, από τη φαρέτρα βγαίνουν τα «τσεκούρια», όπως στην Τουρκία όπου ο πρόεδρος Ερντογάν, το 2016, έκλεισε μονομιάς 130 εφημερίδες, ραδιόφωνα και κανάλια[4]. Ακόμα όμως και σε χώρες που υπερηφανεύονται για την περίοπτη θέση που επιφυλάσσουν στις ευρωπαϊκές αξίες, η τάση δεν διαφέρει πολύ από την Ουγγαρία και τη Βραζιλία.

Όταν τρώνε, δεν μιλάνε

Επιβεβαιώνοντας τη λαϊκή ρήση που λέει πως «όποιος τρώει δεν μιλάει», ο κύριος όγκος των, ωφελούμενων από τα 20 εκατομμύρια, ΜΜΕ σιωπά προκλητικά για τα δικά του μερίδια από την κυβερνητική πίτα της διαφημιστικής καμπάνιας

Άφαντη η “λίστα Πέτσα” από τη συντριπτική πλειονότητα των ΜΜΕ. Σιωπή για τα ποσά που εισπράχθηκαν από χιλιάδες μέσα ενημέρωσης όσον αφορά την προώθηση της καμπάνιας “Μένουμε Σπίτι” και “Μένουμε Ασφαλείς”. «Μένουμε σιωπηλοί» είναι το σύνθημα για τους επιχειρηματίες -μικρούς και μεγάλους- της ενημέρωσης, που, ακολουθώντας το παράδειγμα του μεγάλου ευεργέτη τους κυβερνητικού εκπροσώπου, δεν έχουν το θάρρος να δημοσιοποιήσουν τα χρηματικά ποσά που εισέπραξαν για τις διαφημιστικές καταχωρήσεις εν μέσω πανδημίας.
Ελάχιστα ήταν τα ΜΜΕ που με ειλικρίνεια και μη έχοντας τίποτα να φοβηθούν δημοσιοποίησαν το ύψος του χρηματικού ποσού που εισέπραξαν από το κονδύλι των 20 εκατομμυρίων ευρώ.